LEMMER/TACOZIJL – De Provincie Fryslân is op veel plekken bezig langs de IJsselmeerkust om zaken te verbeteren. De Joodse begraafplaats bij Tacozijl is daar eentje van en werd op donderdag 8 oktober officieel weer in gebruik genomen na werkzaamheden. Die zijn overigens nog niet helemaal afgerond, dat zal volgend jaar het geval zijn. De werkzaamheden vonden plaats vanuit het project Versterken Friese IJsselmeerkust (VFIJ).

Joodse begraafplaats lag er niet heel goed bij

Kees de Haan vertelde namens de stichting Joodse Begraafplaats Lemmer dat zij door een provinciemedewerker waren benaderd met de vraag hoe zij vonden dat de begraafplaats er bij lag. Daar hadden ze wel iets over te melden. “De dijk kwam steeds hoger te liggen, de entree werd steeds krapper, het paadje was heel smal en het was een heel knullig trapje waarmee je naar beneden moest. Ook het hekje was verouderd en het oorlogsmonument stond daar ook nog eens vlak voor. Gelijk als je het hekje opende, stond je voor dat monument. Dat was allemaal niet zo fijn. Bij de oude ingang had je bovendien zicht op de achterkant van de grafzerken en niet op de voorkant waar de namen op staan. Ook dat voelde vreemd. Daarbij stond je bijna direct op de inmiddels verbrede weg. En daar denderen grote landbouwvoertuigen langs. Onveilig dus.”

Parkeren een probleem

Tijdens de jaarlijkse 4 mei viering is het parkeren bovendien altijd een probleem omdat er geen echte parkeerplaatsen waren. “Dan stond je daar met z’n allen niet lekker en niet veilig.” Om al die zaken te tackelen was er vanuit het project Versterking Friese IJsselmeerkust geld beschikbaar zo werd duidelijk. Dus werden er stappen gezet.

Eigen entree

Hoewel al het werk nog niet klaar is, ligt er inmiddels in het landje naast de begraafplaats een parkeerplaats met een eigen entree. De grond daar was van het Wetterskip, maar die deed er eigenlijk niets mee en wilde wel meewerken. “Primair heeft het Wetterskip natuurlijk waterkering tot doel. Met het ontwikkelen van het landje was een klein beetje natuurontwikkeling mogelijk.” De parkeerplaats is te betreden door een dijk in een bocht naar beneden. De parkeerplaats zelf is een soort karrespoor door gras. Zij worden afgebakend door een aantal grote keien, verwijzend naar een Joods gebruik waarbij bij een bezoek een steentje op de grafsteen wordt gelegd. Maar ze verwijzen ook naar het Gaasterlandse landschap met zijn keien.

Bomen moeten wel vervangen

De stichting Joodse Begraafplaats is in ieder geval blij dat ze is geholpen het monument dat de Joodse begraafplaats is op te knappen. Peter van der Sluis van de Stichting Joodse Begraafplaats zei tijdens de bijeenkomst op de begraafplaats zelf dat de bomen nog wel een punt van aandacht zijn. De snelgroeiende exemplaren zijn eigenlijk niet geschikt voor deze locatie en vatbaar voor ziekten. Er wordt nu nog gekeken naar een andere vorm van aanplant.

Geen keppeltjes maar petjes

Gedeputeerde van de provincie Fryslân Friso Douwstra overhandigde samen met wethouder Remboud van Iddekinge van de gemeente De Fryske Marren ter ere van de officiële ingebruikname een geschenk aan Kees de Haan, Nerus Goinga en Peter van der Sluis. Zij kregen 15 flat caps. Deze petjes zijn bedoeld voor mannelijke gasten van de begraafplaats, aangezien het gebruik voor mannen is om hun hoofd te bedekken op een Joodse begraafplaats. De petjes werden door het aanwezige gezelschap gelijk in gebruik genomen. Ook lagen er steentjes zodat het gezelschap op de grafstenen naar goed Joods gebruik zo’n steentje konden leggen.

Geen mensen meer begraven op de Joodse begraafplaats

Peter van der Sluis vertelde op de begraafplaats nog wel dat er tegenwoordig geen Joodse mensen meer worden begraven op deze bijzondere plek. Dat komt omdat het een monument is.

Hoe het was

Peter van den Brandt volgde de werkzaamheden afgelopen periode op de voet en maakte er de onderstaande foto’s van. Daarop is wel te zien hoeveel werk er is verzet.